1958 – İSVEÇ
Futbol her geçen yıl daha büyük ilgi görüyor ve daha geniş kitlelere yayılıyordu. Bu durumu fark eden Avrupa ülkeleri dünya kupalarını organize edebilmek için adeta yarışıyordu. İşte bu yarışı kazanan Avrupa’nın kuzey ülkesi İsveç 1958’in yeni ev sahibi oldu.
Futbol her geçen yıl daha büyük ilgi görüyor ve daha geniş kitlelere yayılıyordu. Bu durumu fark eden Avrupa ülkeleri dünya kupalarını organize edebilmek için adeta yarışıyordu. İşte bu yarışı kazanan Avrupa’nın kuzey ülkesi İsveç 1958’in yeni ev sahibi oldu.
İsveç’te futbol şöleni
Futbol dünyasında 1958 yılı, Brezilya yılı olarak bilinir. 1958 Dünya Kupası finallerini düzenleyen İsveç, İtalya’da oynayan 6 önemli futbolcusunu kupa finallerine çağırırken, Brezilya 1950 ve 1954’ün rövanşlarını almak için görülmemiş bir çalışma ile Avrupa’ya gelmişti. Saha dışında Vicente Feola, saha içinde ise Didi’nin önderliğinde kupayı mutlak ülkelerine götürecek güçte bir kadro kurmuşlardı.
Bu arada Kopa’lı ve Fontaine’li Fransa’da dinamik bir takım oluşturarak kupaya hazırlanmıştı. Ancak bütün gözler kupa 4. Grubunda Brezilya, İngiltere ve Sovyetler Birliği’nin maçlarına çevrilmişti. Ruslar böyle büyük bir turnuvaya ilk kez katılıyordu.
İsveç’te Brezilya rüzgârı
Brezilya daha ilk maçlarda üstünlüğünü göstermeye başlamıştı. Sadece İngiltere ile golsüz berabere kalmış, bütün rakiplerini eze eze yenerek finale doğru ilerliyordu. Bu arada asıl sürprizi İngiltere’yi 1-0 yenerek eleyen Sovyetler Birliği yapmış fakat ev sahibi İsveç’e 2-0 yenilerek o da elenmekten kurtulamamıştı.
Yaşlı bir ekiple finallere katılan Almanya ilk turu atladıktan sonra yarı finalde 9 kişi kalarak final şansını kaybediyordu. İsveç, Almanya’yı 3-1 yenerek final hakkını elde ederken, Brezilya’da yarı final maçında Fransa’yı 5-2 mağlup ederek Stockholm’ün Rasunda Stadı’nda oynanacak finalde ev sahibi İsveç’in rakibi oluyordu.
Finalin galibi siyah inciler
1958 Dünya Kupası’nın bir başka özelliği de 17 yaşında yedek olarak gelen Pele’nin as kadroya girerek dünya futbolunun en büyük yıldızı olma yolunda ilk kez sahalara çıkmasıydı. Büyük finalde Liedholm, Hamrin, Skoglund ve Gustavsson’un takımı İsveç, Didi’nin muhteşem yönetimindeki Brezilya’ya dayanamayınca siyah inciler maçı 5-2 kazanarak Dünya Kupa’sını ilk defa ülkelerine götürüyordu. Ve Dünya Kupası’nda ilk kez 4-2-4 sistemini uygulayan Brezilya bugün bile hâlâ unutulmayan bir ekibi dünya futboluna sunmuştu.
İlginç notlar
• FİFA giderek gelişen Dünya Kupası tarihinde değişik uygulamalar içine girmişti. 1954 Dünya Kupası öncesi İspanya ile Avrupa Grubu’nda oynayan Türk milli Takımı bu kez İsveç’de yapılacak kupa öncesi Asya Grubu’na alınmıştı.
• Politik oyunlar ile Asya Grubu’nda İsrail’in karşısına çıkarılan Türkiye bu politik baskılara boyun eğmeyerek İsrail karşısına çıkmadı ve otomatikman Dünya Kupası’ndan elenmiş oldu.
• Bu durum uzunca bir süre FİFA ile aramızda sorun yarattı. Ancak 1962 Dünya Kupası öncesi hatalar düzeltildi ve Türkiye yeniden Avrupa Grubu’na alındı.
• 1958 Dünya Kupası’nda futbolun devleri İsveç’te buluştular. Özellikle Brezilya’nın muhteşem onbiri, günlerce manşetlerden inmedi. Didi ve arkadaşları yani siyah inciler bütün dünya tarafından alkışlandı.
• 1958 Dünya Kupası’nda en çok golü Fontaine’nin (13) yer aldığı Fransa kaydetti. Fransız Milli Takımı’nın 23 golüne karşı şampiyon Brezilya 16 golde kaldı. Ev sahibi finalist İsveç ise bu turnuvada 12 gol attı.
• İsveçte yapılan 35 maçı 821 bin 363 seyirci izledi. Brezilya’nın Sovyetler Birliği’ni yendiği 2-0’lık maçta 50 bini aşkın seyirci vardı. En az seyirci ise Macaristan-Galler maçında idi. Bu maçta sadece 2 bin 823 kişi tribünlerdeydi.
Gol Krallığı
Just Fontaine (Fransa)……..13 gol
Pele (Brezilya)…………………..6 gol
Helmut Rahn (Almanya)…….6 gol
Peter Mc Parland (Hollanda).5 gol
Edvaldo Vava (Brezilya)……..5 gol
Kupanın Yıldızı
Valdir Pereira Didi
1950 Dünya Kupası’nı kendi evinde kaybeden Brezilya 8 yıl sonra İsveç’e büyük bir kadro ile gelmişti. Bu dev onbirin içinde yer alan Didi o yılın unutulmayacak ustası olarak futbol tarihine geçti. Didi, özellikle finalde Brezilya’nın İsveç’i farklı yendiği maçta gol yollarını bulan milimetrik pasları ve orta sahadaki hakimiyetiyle adını şampiyonaya altın harflerle yazdırdı.
1.GRUP MAÇLARI
8 Haziran 1958 K.İrlanda – Çekoslovakya : 1-0
8 Haziran 1958 B.Almanya – Arjantin :……..3-1
11 Haziran 1958 Arjantin – K.İrlanda :……….3-1
11 Haziran 1958 Çekoslovakya – B.Almanya :2-2
15 Haziran 1958 Çekoslovakya – Arjantin :….6-1
15 Haziran 1958 B.Almanya – K. İrlanda :…..2-2
2.GRUP MAÇLARI
8 Haziran 1958 Fransa – Paraguay : ……… 7-3
8 Haziran 1958 Yugoslavya – İskoçya :……1-1
11 Haziran 1958 Paraguay – İskoçya :……..3-2
11 Haziran 1958 Yugoslavya – Fransa :……3-2
15 Haziran 1958 Yugoslavya – Paraguay :..3-3
15 Haziran 1958 Fransa – İskoçya :…………2-1
3.GRUP MAÇLARI
8 Haziran 1958 İsveç – Meksika : ……….3-0
8 Haziran 1958 Galler – Macaristan :……1-1
11 Haziran 1958 Galler – Meksika : ……….1-1
12 Haziran 1958 İsveç – Macaristan : ……2-1
15 Haziran 1958 Macaristan – Meksika :…4-0
15 Haziran 1958 İsveç – Galler :……………0-0
17 Haziran 1958 Galler – Macaristan : ….2-1 (Tekrar)
4.GRUP MAÇLARI
8 Haziran 1958 Rusya - İngiltere : ……..2-2
8 Haziran 1958 Brezilya – Avusturya :…3-0
11 Haziran 1958 Rusya – Avusturya :…..2-0
11 Haziran 1958 Brezilya – İngiltere :…..0-0
15 Haziran 1958 Brezilya – Rusya : ……. 2-0
15 Haziran 1958 İngiltere – Avusturya :..2-2
17 Haziran 1958 Rusya – İngiltere : …….1-0 (Tekrar)
ÇEYREK FİNAL
19 Haziran 1958 Fransa – K. İrlanda : ……4-0
19 Haziran 1958 İsveç – Rusya : ……………2-0
19 Haziran 1958 Brezilya – Galler : ………..1-0
19 Haziran 1958 B.Almanya – Yugoslavya:1-0
YARI FİNAL
İsveç – B. Almanya : 3-1
Tarih : 24 Haziran 1958
Şehir : Göteborg (Ullevi Stadion)
Hakem : İstvan Zsolt (Macaristan)
İsveç : Svensson- Bergmark, Gustavsson, Axbom, Börjesson, Parling, Hamrin, Gren, Simonsson, Liedholm, Skoglund.
B.Almanya : Herkenrath- Stollenwerk, Erhardt, Juskowiak, Eckel, Szymaniak, Rahn, F. Walter, Seeler, Schafer, Cieslarczyk.
GOLLER: dk. 39 Skoglund, dk. Dk. 81 Gren, dk. 88 Hamrin (İsveç). Dk. 24 Schafer (B.Almanya)
Brezilya – Fransa : 5-2
Tarih : 24 Haziran 1958
Şehir : Stockholm (Rasunda Stadium)
Hakem : Benjamin Griffiths (Galler)
Brezilya : Gilmar- De Sordi, Bellini, Orlando, Nilton Santos, Zito, Didi, Garrincha, Vava, Pele, Zagallo.
Fransa : Abbes- Kaelbel, Jonquet, Lerond, Penverne, Marcel, Wisnieski, Fontaine, Kopa, Piantoni, Vincent.
GOLLER : dk. 2 Vava, dk. 39 Didi, dk. 52, 64, 75 Pele (Brezilya). Dk. 9 Fontaine, dk. 83 Piantoni (Fransa).
3’LÜK – 4’LÜK MAÇI
Fransa – B. Almanya : 6-3
Tarih : 28 Haziran 1958
Şehir : Göteborg (Ullevi Stadion)
Hakem: Juan Brozzi (Ajantin)
Fransa : Abbes- Kaelbel, Lafont, Lerond, Penverne, Marcel, Wisnieski, Douis, Kopa, Fontaine, Vincent.
B.Almanya : Kwiatkovski- Stollenwerk, Wewers, Erhardt, Schnellinger, Szymaniak, Rahn, Sturm, Kelbassa, Schafer, Cilarczyk.
GOLLER: dk. 16, 36, 78, 89 Fontaine, dk. 27 Kopa, dk. 50 Douis (Fransa) dk. 52 Rahn, dk. 84 Schafer(B.Almanya)
8 Haziran 1958 İsveç – Meksika : ……….3-0
8 Haziran 1958 Galler – Macaristan :……1-1
11 Haziran 1958 Galler – Meksika : ……….1-1
12 Haziran 1958 İsveç – Macaristan : ……2-1
15 Haziran 1958 Macaristan – Meksika :…4-0
15 Haziran 1958 İsveç – Galler :……………0-0
17 Haziran 1958 Galler – Macaristan : ….2-1 (Tekrar)
4.GRUP MAÇLARI
8 Haziran 1958 Rusya - İngiltere : ……..2-2
8 Haziran 1958 Brezilya – Avusturya :…3-0
11 Haziran 1958 Rusya – Avusturya :…..2-0
11 Haziran 1958 Brezilya – İngiltere :…..0-0
15 Haziran 1958 Brezilya – Rusya : ……. 2-0
15 Haziran 1958 İngiltere – Avusturya :..2-2
17 Haziran 1958 Rusya – İngiltere : …….1-0 (Tekrar)
ÇEYREK FİNAL
19 Haziran 1958 Fransa – K. İrlanda : ……4-0
19 Haziran 1958 İsveç – Rusya : ……………2-0
19 Haziran 1958 Brezilya – Galler : ………..1-0
19 Haziran 1958 B.Almanya – Yugoslavya:1-0
YARI FİNAL
İsveç – B. Almanya : 3-1
Tarih : 24 Haziran 1958
Şehir : Göteborg (Ullevi Stadion)
Hakem : İstvan Zsolt (Macaristan)
İsveç : Svensson- Bergmark, Gustavsson, Axbom, Börjesson, Parling, Hamrin, Gren, Simonsson, Liedholm, Skoglund.
B.Almanya : Herkenrath- Stollenwerk, Erhardt, Juskowiak, Eckel, Szymaniak, Rahn, F. Walter, Seeler, Schafer, Cieslarczyk.
GOLLER: dk. 39 Skoglund, dk. Dk. 81 Gren, dk. 88 Hamrin (İsveç). Dk. 24 Schafer (B.Almanya)
Brezilya – Fransa : 5-2
Tarih : 24 Haziran 1958
Şehir : Stockholm (Rasunda Stadium)
Hakem : Benjamin Griffiths (Galler)
Brezilya : Gilmar- De Sordi, Bellini, Orlando, Nilton Santos, Zito, Didi, Garrincha, Vava, Pele, Zagallo.
Fransa : Abbes- Kaelbel, Jonquet, Lerond, Penverne, Marcel, Wisnieski, Fontaine, Kopa, Piantoni, Vincent.
GOLLER : dk. 2 Vava, dk. 39 Didi, dk. 52, 64, 75 Pele (Brezilya). Dk. 9 Fontaine, dk. 83 Piantoni (Fransa).
3’LÜK – 4’LÜK MAÇI
Fransa – B. Almanya : 6-3
Tarih : 28 Haziran 1958
Şehir : Göteborg (Ullevi Stadion)
Hakem: Juan Brozzi (Ajantin)
Fransa : Abbes- Kaelbel, Lafont, Lerond, Penverne, Marcel, Wisnieski, Douis, Kopa, Fontaine, Vincent.
B.Almanya : Kwiatkovski- Stollenwerk, Wewers, Erhardt, Schnellinger, Szymaniak, Rahn, Sturm, Kelbassa, Schafer, Cilarczyk.
GOLLER: dk. 16, 36, 78, 89 Fontaine, dk. 27 Kopa, dk. 50 Douis (Fransa) dk. 52 Rahn, dk. 84 Schafer(B.Almanya)
FİNAL
Brezilya – İsveç : 5-2
Tarih : 29 Haziran 1958
Şehir : Stockholm (Rasunda Stadium)
Hakem : Maurice Guigue (Fransa)
Brezilya : Gilmar- Djalma Santos, Bellini, Orlando, Nilton Santos, Zito, Didi, Garrincha, Vava, Pele, Zagallo.
İsveç : Svensson- Bergmark, Gustavsson, Axbom, Börjesson, Parling, Hamrin, Gren, Smonsson, Liedholm, Skoglund
GOLLER: dk. 9, 32 Vava, dk. 55, 90 Pele, dk. 68 Zagallo (Brezilya). Dk. 4 Liedholm, dk. 80 Simonsson (İsveç).