1990 FIFA Dünya Kupası 8 Haziran – 8 Temmuz 1990 tarihleri arasında İtalya’da düzenlendi. 1990 Dünya Kupası finallerine 24 takım katıldı. Finalde Batı Almanya ile Arjantin üst üste ikinci kez karşılaştı. Bu kez gülen taraf Batı Almanya oldu. Üçüncü sırayı ev sahibi İtalya alırken İngiltere’de 4. Oldu.
Brezilya az daha katılamıyordu
Brezilya ilk kez finallerin dışında kalma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Brezilya ile Şili arasında oynanan eleme grubu son maçında Şilili futbolcular tribünden gelen yanıcı bir maddenin kalecilerinin yaralanmasına neden olduğunu öne sürerek maçtan çekildiler ve itirazda bulundular. FİFA, Şili’yi galip ilan etseydi Brezilya tarihinde ilk kez bir dünya kupasına katılamayacaktı. Ancak FİFA yanıcı maddenin kaleciye temas etmediğini tespit ederek, maçın durduğu andaki 2-0'lık skoru tescil etti ve Şili’yi de 1994 dünya kupası elemelerine katılmamakla cezalandırdı.
Afrika Aslanı Kamerun
1990 İtalya Dünya Kupası, Kamerun Milli Takımı’nın bütün futbolseverlerin gönlünde taht kurduğu şampiyona olarak hatırlanır. Ortalama bir dünya kupası heyecanı ve şöleninden uzak geçen bir turnuva olmuştur. Kısır ve seyir zevki son derece düşük, temposuz maçlar oynanmıştır. Bu kadar sıkıcı bir turnuva olmasına tezat olarak turnuvaya katılan takımların kadrolarına bakıldığında İtalya 90, Dünya Kupaları tarihinde en çok yıldız futbolcu seyredilen turnuva olarak nitelendirilebilir. Turnuvanın en akılda kalıcı anı finali kaybeden Diego Armando Maradona'nın sahayı gözyaşları içinde terk etmesi oldu.
İtalya 90 ve yeni yıldızlar
İtalya 90, Dünya Kupaları’nın en durgun ve golsüz sonuçların alındığı bir turnuva olarak dikkati çekerken yine de birçok yeni yıldızın vitrine çıktığı bir şampiyonadır. Bunların başında özellikle Alman Lothar matthaus, Jurgen klinsmann, Andreas Brehme, İngiliz Paul Gascoigne, Gary Lineker, Belçikalı Enzo Scifo, İtalyan Walter Zenga, Salvatore Schillaci, Roberto Baggio, Meksikalı Hugo Sanchez ve Arjantinli Sergio Goycochea ile Claudio Caniggia ilk akla gelen futbolculardı. Almanya Dünya Kupası’nı üçüncü kez kazanırken İmparator Franz Beckenbauer futbolcu olarak yaşadığı başarıyı bu kez teknik direktör olarak tekrarlıyordu.
Türkiye “kıl payı” kaçırıyor
Türkiye, uzun süredir başarısız sonuçlar alıyordu. Ancak bu kez 1990 Dünya Kupası Finalleri’ne katılma şansını son maçta elinden kaçırdı. Sovyetler Birliği, Avusturya, Doğu Almanya ve İzlanda ile aynı grupta yer alan Türkiye, Sovyetler Birliği ile deplâsmanda oynadığı son maçına final vizesi umuduyla çıktı. Bu maçı 2-0 kaybeden Türkiye, grupta 3. olurken, Sovyetler Birliği ve Avusturya, ilk iki sırayı alarak finallerde mücadele etme hakkını kazandı.
İlginç Notlar
• 16 kırmızı kartla önceki iki dünya kupasının toplamından daha fazla kırmızı kart gösterilen turnuva 2.21 gol ortalaması ile en az gol atılan dünya kupası olmuştu. bu durum FİFA’nın bir sonraki turnuvadan itibaren 3 puanlı sisteme geçmesine neden oldu.
• İtalya'da düzenlenen dünya kupası Schillaci, Roger Milla gibi isimlerin ön plana çıktığı bir turnuva oldu. Salvatore Schillaci, İtalya'nın üçüncü olmasını attığı 6 golle sağlarken gol krallığına da ulaşıyordu. Kamerun’un efsane futbolcusu Roger Milla ise Romanya'ya attığı golle 38 yaşında turnuvanın en yaşlı golcüsü unvanına ulaşıyordu.
• Arjantinli Pedro Monzon, ikinci yarının ortalarında gördüğü kırmızı kartla dünya kupası finalinde kırmızı kart gören ilk oyuncu oldu. Arjantin’in 10 kişi kalmasıyla üstünlüğü ele alan Almanya son dakikalara doğru Andreas Brehme’nin ayağından bulduğu penaltı golüyle maçı 1-0 kazandı ve 6. finalinde üçüncü şampiyonluğunu elde ederek kupa tarihinin en başarılı takımı oldu. Ancak bu unvanı yalnızca 4 yıl koruyabildiler. Maçı 9 kişiyle tamamlayan Arjantin ise dünya kupası finalinde gol atamayan ilk takım oldu.
• Maradona, Napoli kentinde oynanan İtalya-Arjantin yarı final maçından önce Napoli halkına şöyle sesleniyor; "364 gün boyunca size paçavra muamelesi yapıp, 1 gün desteğinizi isteyen İtalyanları mı tutacaksınız, yoksa sizin için her şeyini ortaya koyan Maradona’nın oynadığı Arjantin’i mi?” Sonuç olarak bu maçta tribünlerin yarısı Arjantin'i destekliyor.
• İtalya 90’ın unutulmaz maçları arasında Kamerun’un Arjantin’i 1-0 yendiği açılış maçı ve ikinci turda 1988 Avrupa Şampiyonası’nın rövanşı mahiyetindeki Almanya-Hollanda maçı olmuştu. Almanya’nın 2-1’lik galibiyetiyle biten maçta Völler ve Rijkaard birbirlerinin suratına tükürerek oyun dışı kalmışlardı.
• Bu Şampiyonaya ilk kez katılan ekipler Kosta Rika, İrlanda Cumhuriyeti ve Birleşik Arap Emirlikleri'ydi. Bu takımlardan B.A.E. hiç puan alamazken, Kosta Rika kendi grubunda İsveç ve İskoçya’yı mağlup ederek Brezilya’nın ardından ikinci olarak son 16 takım arasına kalmayı başardı ancak 2. turda Çekoslovakya’ya 4-1’le boyun eğdi. İrlanda ise elde ettiği 3 beraberlikle grubundan çıktı ve ikinci turda Gheorghe Hagi’li Romanya’yı elemeyi başardı. İlk kez katıldığı finallerde hiç maç kazanmadan çeyrek finale çıkan İrlanda Cumhuriyeti, ev sahibi İtalya’ya 1-0 yenilerek turnuvaya veda etti.
• Bir dönem Gaziantepspor teknik direktörü olarak da görev yapan Walter Zenga, ülkesinde düzenlenen 1990 Dünya Kupası'nda 517 dakika boyunca gol yemedi.
A Grubu'nda mücadele eden İtalya'nın kalesini koruyan Zenga, Çekoslovakya, Avusturya ve ABD karşısında kalesini gole kapadı. İkinci turda Uruguay, çeyrek finalde ise İrlanda Cumhuriyeti karşısında da gol yemeyen Zenga, Napoli'de Arjantin ile yapılan yarı final maçının 67. dakikasında Claudio Caniggia'nın golüne engel olamadı ve 517 dakika sonra kalesinde gol gördü.
Gol Krallığı
Salvatore Schilacci (İtalya) ………. 6 gol
Tomas Skuhravy (Çekoslovakya) ……….5 gol
Lothar Mathesus (B.Almanya)………….. 5 gol
Roger Milla (Kamerun)………..…………. 5 gol
Gary Lineker (İngiltere)…………………….5 gol
Michel (İspanya)………………………………5 gol
Kupanın Yıldızı
Salvatore Schillaci (İtalya)
İlk olarak dikkat çektiği F.C. Messina takımında Serie B gol krallığını kazandı ve 1989'da Juventus FC kulübüne transfer oldu. 1990 FIFA Dünya Kupası'nda 6 golle gol krallığını kazandı. 1990 Dünya Kupası'ndaki büyük başarısından iki yıl sonra Inter'e transfer oldu. Futbolculuk kariyerinin son yıllarını Japonya'da geçirdi, 1997'de faal futbola veda etti.
A - GRUBU 1.TUR
9 Haziran 1990 İtalya – Avusturya : 1-0
10 Haziran 1990 ABD – Çekoslovakya : 1-5
14 Haziran 1990 İtalya – ABD : 1-0
15 Haziran 1990 Avusturya – Çekoslovakya : 0-1
19 Haziran 1990 İtalya – Çekoslovakya : 2-0
19 Haziran 1990 Avusturya – ABD : 2-1
B - GRUBU 1.TUR
8 Haziran 1990 Arjantin – Kamerun :0-1
9 Haziran 1990 S. Birliği – Romanya :0-2
13 Haziran 1990 Arjantin – S. Birliği :2-0
14 Haziran 1990 Kamerun – Romanya :2-1
18 Haziran 1990 Arjantin – Romanya : 1-1
18 Haziran 1990 Kamerun – S. Birliği :0-4
C - GRUBU 1.TUR
10 Haziran 1990 Brezilya – İsveç :1-0
11 Haziran 1990 Kosta Rika – İskoçya :1-0
16 Haziran 1990 Brezilya – Kosta Rika :1-0
16 Haziran 1990 İsveç – İskoçya :1-2
20 Haziran 1990 Brezilya – İskoçya:1-0
20 Haziran 1990 İsveç – Kosta Rika:1-2
D – GRUBU 1.TUR
9 Haziran 1990 B.A.E. – Kolombiya:0-2
10 Haziran 1990 B. Almanya – Yugoslavya: 4-1
14 Haziran 1990 Yugoslavya – Kolombiya: 1-0
15 Haziran 1990 B. Almanya – B.A.E : 5-1
19 Haziran 1990 B. Almanya – Kolombiya: 1-1
19 Haziran 1990 Yugoslavya – B.A.E. : 4-1
E – GRUBU 1.TUR
12 Haziran 1990 Belçika – G. Kore :2-0
13 Haziran 1990 Uruguay – İspanya: 0-0
17 Haziran 1990 Belçika – Uruguay : 3-1
17 Haziran 1990 G.Kore – İspanya : 1-3
21 Haziran 1990 Belçika – İspanya : 1-2
21 Haziran 1990 G.Kore – Uruguay : 0-1
F – GRUBU 1.TUR
23 Haziran 1990 İngiltere – İrlanda Cum. : 1-1
12 Haziran 1990 Hollanda – Mısır : 1-1
16 Haziran 1990 İngiltere – Hollanda : 0-0
17 Haziran 1990 İrlanda Cum. – Mısır :0-0
21 Haziran 1990 İngiltere – Mısır : 1-0
21 Haziran 1990 İrlanda Cum. – Hollanda:1-1
2. TUR MAÇLARI
23 Haziran 1990 Çekoslovakya – Kosta Rika: 4-1
23 Haziran 1990 Kamerun – Kolombiya : 2-1 (uzatma)
24 Haziran 1990 B.Almanya – Hollanda : 2-1
24 Haziran 1990 Brezilya – Arjantin : 0-1
25 Haziran 1990 İrlanda Cum. – Romanya: 5-4 (penaltı)
25 Haziran 1990 İtalya – Uruguay : 2-0
26 Haziran 1990 İngiltere – Belçika : 1-0 (uzatma)
26 Haziran 1990 İspanya – Yugoslavya : 1-2 (uzatma)
ÇEYREK FİNAL
30 Haziran 1990 İtalya – İrlanda Cum. : 1-0
30 Haziran 1990 Yugoslavya – Arjantin : 2-3 (penaltı)
1 Temmuz 1990 B.Almanya – Çekoslovakya: 1-0
1 Temmuz 1990 İngiltere – Kamerun : 3-2 (uzatma)
YARI FİNAL
3 Temmuz 1990 İtalya – Arjantin : 3-4 (penaltı)
4 Temmuz 1990 Almanya – İngiltere :4-3 (penaltı)
3’LÜK, 4’LÜK MAÇI
7 Temmuz 1990 İtalya – İngiltere : 2-1
FİNAL
Batı Almanya – Arjantin : 1-0
Tarih: 8 Temmuz 1990
Şehir: Roma (Olimpiyat Stadı)
Hakem: Edgardo Codesal (Meksika)
B. ALMANYA : İllgner – Augenthaler, Berthold, (Reuter), Buchwald, Kohler, Brehme, Hasler, Förster, Matthaeus, Littbarski, Völler, Klinsmann
ARJANTİN : Goycochea – Ruggeri, (Calderon), Simon, Serrizuela, Basualdo, Troglio, Lorenzo, Sensini, Burruchaga, (Monzon), Dezotti, Maradona.
Gol: dk. 85 pen. Brehme (B.Almanya)