Hukuksal Bakış Derneği Kadın Hukuku İzleme Birimi Yönetim Kurulu üyesi Av. Zehra Gürkale, kadın haklarının beklenen düzeye gelebilmesi için öngörülen değişiklik ve düzenlemeleri açıkladı.
Av. Gürkale, önemli sorunlar arasında yer alan TCK’nın 287. maddesinde bekâret kontrolü yasaktır ifadesinin açıkça kaleme alınarak hâkim veya savcıların izin verdiği herhangi bir kontrolde kadının rızasının zorunlu bir önkoşul olmasının kanunda yer alması gerektiğini söyledi.
Kadın haklarının beklenen düzeye gelebilmesi için öngörülen değişiklik ve
düzenlemeleri biraz daha açabilir miyiz? sorumuzu Gürkale, şu şekilde yanıtladı; “Toplumsal cinsiyet eğitimleri, yeni yasaların etkin biçimde kullanılması ve uygulanması için yasa uygulayıcıların, sağlık çalışanlarının, sosyal çalışmacıların, öğretmenlerin vb. mesleki eğitimlerinin bir parçası olmalıdır.
Hâlihazırdaki kamu görevlilerine yönelik olarak genel ve kapsamlı hizmet içi eğitimler verilmelidir. Kadına karşı ayrımcılık tanımının ve cinsiyet eşitliğini sağlamaya yönelik önlemlerin yeni Anayasaya alınması gerekmektedir. Anayasa’nın eşitlik başlıklı 10. maddesine cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği ibaresinin konmaması ve TCK’da cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğine dayalı ayrımcılığın suç olarak tanımlanmaması nedeniyle, eşcinsel, biseksüel ve transseksüel kadınlara yönelik fiziksel, sözlü taciz, cinsel ve diğer şiddet suçları yargıya taşınamamaktadır. Anayasa’nın 10. maddesine cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği ifadesi eklenmelidir.
TÖRE VE NAMUS CİNAYETLERİ OLARAK DEĞİŞMELİ
TCK.daki "Töre Cinayetleri" ifadesi "Töre ve Namus Cinayetleri" olarak değiştirilmeli, kanun kapsamı genişletilmelidir. TMK’nın yürürlük maddesi (Madde 10), mehaz İsviçre Kanunu’nda olduğu gibi, Edinilmiş Malların Paylaşımı Rejiminin 2002‘den önce dahi kurulmuş olan evlilikleri, evliliğin başlangıcından itibaren kapsayacak şekilde değiştirilmelidir. TMK evli kadınların, evlenmeden önceki soyadlarını tek başına taşımalarına olanak tanımamaktadır. Kadınlar evlenme öncesindeki soyadlarını ancak eşlerinin soyadıyla birlikte kullanabilmektedir. Ayrıca evlenen kadının nüfus kaydı evlenmekle kocasının kütüğüne geçmektedir. Bu konuda hazırlanan yasa tasarısı uluslararası sözleşmelerle uyumlu değildir. Bu sebeple uluslararası sözleşme ve anlaşmalar ile uyumlu hale getirilmiş yeni bir yasa taslağı hazırlanmalı ve Meclis’ten geçmelidir.
300 GÜN
TMK, boşanan kadınların ancak boşanmadan 300 gün sonra evlenmelerine izin vermektedir. Kadınlar bu 300 gün içerisinde ancak gebe olmadıklarına dair rapor almaları halinde ve hâkimin izniyle evlenebilmektedirler. Bu ayrımcı düzenleme iptal edilmelidir. Çocukların soyadının belirlenmesinde kadınların hiçbir söz hakkı yoktur. Çocuklar yalnızca babalarının soyadını alabilirler. Bekâr kadınların çocuklarına soyadlarını verme olanağını sağlayan yasal düzenleme, Anayasa Mahkemesi’nce iptal edilmiştir. Çocukların soyadının belirlenmesinde kadın ve erkek eşit haklara sahip olacak şekilde yasal düzenleme yapılmalıdır.
BEKARET KONTROLÜ YASAĞI ZORUNLU KILINMALI
TCK’nın 287. maddesinde bekâret kontrolü yasaktır ifadesi açıkça kaleme alınmalı ve hâkim veya savcıların izin verdiği herhangi bir kontrolde kadının rızası zorunlu bir önkoşul olduğu kanunda yer almalıdır. TCK’nın 104. maddesi, üçüncü şahısların şikâyeti halinde 15–18 yaşlarındaki genç insanların karşılıklı rızalarıyla yaşadıkları cinsel ilişkileri cezalandırmaktadır. Madde 104.1 kaldırılmalıdır.
Ayrımcılığı düzenleyen 122. madde, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğine ve tıbbi tanıya dayalı ayrımcılığı kapsamalıdır. TCK’nin Genel Ahlaka Karşı Suçları bölümündeki müstehcenlik maddesi (226/2) LGBTT bireylerin ve örgütlerin aleyhine kullanılmaktadır. Madde 226/2 kaldırılmalıdır.”