Altın piyasasında tablo ilk bakışta çelişkili görünüyor. Küresel belirsizliklerin etkisiyle altın ve gümüş yeni yıla rekorlarla girerken, Darphane’nin ihraç ettiği ALTINS1 sertifikasında sert bir geri çekilme yaşandı. Gram altın tarihi zirveleri test ederken, ALTINS1 yalnızca dört işlem gününde yüzde 22’nin üzerinde değer kaybetti. Bu ani düşüş, yatırımcıların kafasında tek bir soruyu öne çıkardı: Altın yükselirken ALTINS1 neden geriledi?
Küresel gelişmeler altını yukarı taşımaya devam ediyor. ABD’nin Venezuela hamlesi, Orta Doğu’da artan tansiyon ve Fed cephesindeki sıra dışı gelişmeler güvenli liman arayışını güçlendirdi. Özellikle Fed Başkanı Jerome Powell hakkında başlatılan cezai soruşturma, piyasalarda belirsizliği artırdı. Bu atmosferde yatırımcılar yeniden altın ve gümüşe yöneldi. Ons altın 4.600 doların üzerine çıkarak tarih yazdı. Gram altın 6.382 TL seviyesini gördü. Gümüş cephesinde de ons fiyatı 84 doları, gram fiyatı ise 117 TL’yi aştı.
Ancak aynı günlerde ALTINS1 cephesinde tam tersi bir tablo oluştu. Geçtiğimiz yıl yatırımcısına yüzde 227 kazanç sağlayan altın sertifikası, bu kez sert satışlarla karşılaştı. 7 Ocak’ta 116,65 TL ile zirve yapan sertifika, birkaç gün içinde 90,91 TL’ye kadar indi. Bu düşüş, altın fiyatlarındaki yükselişle yan yana konulduğunda daha da dikkat çekici hale geldi.
ALTINS1, Kasım 2022’den bu yana Borsa İstanbul’da işlem görüyor. Her bir sertifika, 0,995 saflıkta 0,01 gram altını temsil ediyor. Yani 100 adet sertifika, 1 gram altına denk geliyor. Sertifikalar toplamda 5 ton saf altın teminatıyla sınırlı arzla piyasaya sunuldu. Bu sınırlı arz, zamanla sertifikanın gram altına göre ciddi primli işlem görmesine yol açtı. Son dönemde 100 adet ALTINS1’in fiyatı, spot gram altın değerinin çok üzerine çıktı ve aradaki fark yüzde 40 ile yüzde 80 bandına kadar genişledi.
Uzmanlar Ne Diyor?
Uzmanlara göre düşüşün ana nedeni tam da bu noktada başlıyor. BLG Finansal Danışmanlık Kurucu Ortağı Belgin Maviş, ALTINS1’de uzun süredir sağlıksız bir fiyatlama oluştuğunu söylüyor. Yoğun talep nedeniyle sertifikanın gram altına kıyasla aşırı primlendiğini belirten Maviş’e göre, makasın bu denli açılması teknik olarak kaçınılmaz bir düzeltmeyi beraberinde getirdi. Yaşanan hareketin spekülatif değil, tamamen teknik bir realizasyon olduğunu vurguluyor.
Maviş’e göre, fiyatların yeniden dengelenmesi için sertifikanın gram altınla olan ilişkisinin normale dönmesi gerekiyor. Yani 100 adet sertifikanın, 1 gram altın değerine yaklaşması beklenebilir. Bu süreçte yatırımcıların paniğe kapılmaması gerektiğini belirten Maviş, ALTINS1 alırken ürünün yapısının iyi anlaşılmasının altını çiziyor. Tek bir sertifikanın 1 gram altına eşit olmadığını bilmeden yapılan alımların, yanlış beklentilere yol açtığını ifade ediyor.
-
Göz Danışmanlık Kurucusu Hikmet Baydar da benzer bir noktaya dikkat çekiyor. Baydar’a göre ALTINS1’deki düşüşü ne ons altındaki yükseliş ne de dolar/TL hareketi açıklayabiliyor. Ons altın dört günde 4.423 dolardan 4.585 dolara çıkarken, sertifikanın aynı dönemde sert şekilde gerilemesi, fiyatın piyasa gerçeklerinden koptuğunu gösteriyor. Baydar, bu durumun aşırı primlenmiş bir ürünün doğal düzeltmesi olarak okunması gerektiğini söylüyor.
Baydar ayrıca, sertifika piyasasının görece sığ olmasının da bu tür sert hareketleri kolaylaştırdığını belirtiyor. Arzın piyasa fiyatlarıyla uyumlu şekilde artırılamaması, küçük alım-satımlarla bile fiyatın hızla şişmesine zemin hazırlayabiliyor. Bu da düzenleme ve denge mekanizmalarının önemini yeniden gündeme getiriyor. Altın cephesinde ise beklentiler güçlü kalmaya devam ediyor. Belgin Maviş, gram altında kısa vadede 6.500 TL, yaz aylarına doğru ise 7.300 TL seviyelerinin gündeme gelebileceğini ifade ediyor. Ons altında da 4.750 dolar ve ardından 5.000 dolar seviyeleri yılın ilk yarısında izlenebilecek hedefler arasında yer alıyor.