Anadolu Üniversitesi Yer ve Uzay Bilimleri Araştırma Enstitüsü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Semra Günay Aktaş ve Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erdoğan Boz tarafından hazırlanan TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu) destekli "Eskişehir ili dil haritası" başlıklı projede Eskişehir ilinde yaşayanların ana dilleri ve ana dili Türkçe olanların lehçe ve ağız farklılıkları tespit edilecek. Proje kapsamında; Eskişehir ili dil, lehçe ve ağız haritaları oluşturularak Eskişehir ili dil atlasının hazırlanması amaçlanıyor.
Semra Aktaş "Türkiye’de yaşayan insanların ana dilleri ve ana dili Türkçe olanların konuştukları lehçe ve ağızlar üzerine yapılan çalışmaların başlangıç tarihi yüz yılı geçmiş olmasına karşın henüz kapsamlı bir ana dili haritası ve Türkçenin lehçe ve ağız farklılıklarını gösteren bir ağız atlası yayımlanabilmiş değildir." diye konuştu.
50 yıllık veriler yenileniyor
Türkiye’de 1935-65 yılları arasında yapılan nüfus sayımlarında kişilerin ana dilleri sorulduğunu ancak sonraki sayımlarda bu sorudan vazgeçildiğine dikkat çeken Doç. Dr. Aktaş "Bu da gösteriyor ki elimizdeki verilerin üzerinden 50 yıl geçmiş ve bu veriler çok eskidi. Bununla birlikte Türkiye’nin nüfusu arttı ve nüfusun dağılımı da çok farklılaştı" şeklinde konuştu. Proje sonunda ortaya çıkacak olan çalışmanın önemine değinen Aktaş şunları söyledi: "Eskişehir ilinde farklı ağız ve lehçelere ait örnek metinlerin derlenmiş, derlenen metinlerin çeviri yazı çalışmaları yapılmış, farklı ağız ve lehçelere ait veri tabanı oluşturulmuş olacak. Ayrıca derlenen metinler, çekilen video ve fotoğraflar, kaydedilen sesleri haritalara işlenerek interaktif haritalar oluşturulacak ve Eskişehir ili dil atlası hazır olacak."
Dil atlası tüm bilim
dallarında kullanılacak
Eskişehir ili dil atlasından çok yönlü yararlanılacağı belirten Aktaş, bunların örneklendirilmesini ise şu şekilde dile getirdi: "Başta mülki idare bakımından ülke ve il idarecilerinin yönetime ilişkin alacakları kararlarda; dil sosyolojisi açısından toplumsal ilişkileri düzenlemede; lehçe ve ağız araştırmaları bakımından Türkiye Türkçesi ağızları gramerinin çıkarılmasında ve Türkiye Türkçesi ağız atlasının yapımında; dil politikaları bakımından devletin dil politikalarının tespitinde; halk bilimi ve etnoloji bakımından elde edilen zengin verilerin etnik zenginlik ve kültürel değerlerin tespitinde ve başta coğrafya olmak üzere hemen bütün bilim dallarına güvenilir bilgi sunumunda kullanılacak." (HM)
Semra Aktaş "Türkiye’de yaşayan insanların ana dilleri ve ana dili Türkçe olanların konuştukları lehçe ve ağızlar üzerine yapılan çalışmaların başlangıç tarihi yüz yılı geçmiş olmasına karşın henüz kapsamlı bir ana dili haritası ve Türkçenin lehçe ve ağız farklılıklarını gösteren bir ağız atlası yayımlanabilmiş değildir." diye konuştu.
50 yıllık veriler yenileniyor
Türkiye’de 1935-65 yılları arasında yapılan nüfus sayımlarında kişilerin ana dilleri sorulduğunu ancak sonraki sayımlarda bu sorudan vazgeçildiğine dikkat çeken Doç. Dr. Aktaş "Bu da gösteriyor ki elimizdeki verilerin üzerinden 50 yıl geçmiş ve bu veriler çok eskidi. Bununla birlikte Türkiye’nin nüfusu arttı ve nüfusun dağılımı da çok farklılaştı" şeklinde konuştu. Proje sonunda ortaya çıkacak olan çalışmanın önemine değinen Aktaş şunları söyledi: "Eskişehir ilinde farklı ağız ve lehçelere ait örnek metinlerin derlenmiş, derlenen metinlerin çeviri yazı çalışmaları yapılmış, farklı ağız ve lehçelere ait veri tabanı oluşturulmuş olacak. Ayrıca derlenen metinler, çekilen video ve fotoğraflar, kaydedilen sesleri haritalara işlenerek interaktif haritalar oluşturulacak ve Eskişehir ili dil atlası hazır olacak."
Dil atlası tüm bilim
dallarında kullanılacak
Eskişehir ili dil atlasından çok yönlü yararlanılacağı belirten Aktaş, bunların örneklendirilmesini ise şu şekilde dile getirdi: "Başta mülki idare bakımından ülke ve il idarecilerinin yönetime ilişkin alacakları kararlarda; dil sosyolojisi açısından toplumsal ilişkileri düzenlemede; lehçe ve ağız araştırmaları bakımından Türkiye Türkçesi ağızları gramerinin çıkarılmasında ve Türkiye Türkçesi ağız atlasının yapımında; dil politikaları bakımından devletin dil politikalarının tespitinde; halk bilimi ve etnoloji bakımından elde edilen zengin verilerin etnik zenginlik ve kültürel değerlerin tespitinde ve başta coğrafya olmak üzere hemen bütün bilim dallarına güvenilir bilgi sunumunda kullanılacak." (HM)